Categories: İŞÇİ HAKLARI

İşçilerin Günlük ve Haftalık Çalışma Saati

İşçinin işte geçirdiği süreye çalışma süresi adı verilir. Ancak Çalışma süresinden sayılan haller başlıklı yazımızda belirtilen durumlarda işçiler çalışmamış olsalar dahi çalışmış sayılırlar. Ayrıca ara dinlenme süreleri çalışma saatinden sayılmaz. Bu yazımızda günlük ve haftalık çalışma saati konusu ayrıntılarıyla incelenecektir.

Haftalık Çalışma Saati Ne Kadardır?

Çalışma süreleri 4857 Sayılı İş Kanununun 63. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre çalışma süresi haftada en fazla 45 saattir. Konuyla ilgili olarak dikkat edilmesi gereken en önemli husus 45 saatin maksimum süreyi ifade etmesidir. Dolayısıyla iş süresi haftalık 45 saatin altında da belirlenebilir.

Günlük Çalışma Saati Ne Kadardır?

Aksi kararlaştırılmamışsa iş süresi haftanın çalışılan günlerine eşit olarak dağıtılır. Bu kapsamda günlük çalışma saatinin ne kadar olacağı aşağıdaki örneklerde belirtilmiştir.

Örnek 1: İş süresi haftalık 45 saat olan ve haftanın altı günü çalışan bir işçinin günlük iş süresi aksi kararlaştırılmadıkça 7,5 saattir.

Örnek 2: İş süresi haftalık 45 saat olan ve haftanın beş günü çalışan bir işçinin  günlük iş süresi aksi kararlaştırılmadıkça 9 saattir.

Örnek 3: İş süresi haftalık 42 saat olan ve haftanın altı günü çalışan bir işçinin günlük iş süresi aksi kararlaştırılmadıkça günlük 7 saattir.

Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanuna tabi olarak çalışan gazetecilerin ve Deniz İş Kanununa tabi olarak çalışan gemi adamlarının günlük iş süresi 8 saattir.

Haftanın Bir Gününde Daha Az Çalışılan İşyerinde Günlük Çalışma Saati Ne Kadardır?

Haftanın bir gününde daha az çalışılan bir işyerindeki günlük iş süresi; az çalışılan gün, haftalık çalışma süresinden düşüldükten sonra hesaplanır.

Örnek 1: İş süresi haftalık 45 saat olan, Cumartesi günü 5 saat çalışılan ve Pazar günü hafta tatili kullanılan bir işyerinde günlük çalışma süresi (45-5)/5= 8 saattir. Bu işyerinde günlük çalışma süreleri şu şekilde olur:  Pazartesi: 8 saat, Salı: 8 saat, Çarşamba: 8 saat, Perşembe: 8 saat, Cuma: 8 saat, Cumartesi: 5 saat, Pazar: Hafta Tatili

Çalışma Saatinin Her Gün Aynı Olması Zorunlu mudur?

Haftalık çalışma saatinin çalışılan günlere eşit olarak dağıtılması genel kural olmakla birlikte aksi kararlaştırılmışsa bu süre günlere farklı şekilde dağıtılabilir. Yani çalışma saatinin her gün aynı olması zorunlu değildir.

Örnek 1: İş süresi haftalık 45 saat olan bir işyerinde günlük çalışma süreleri aşağıdaki şekilde belirlenebilir: Pazartesi: 11 saat, Salı: 10 saat, Çarşamba: 5 saat, Perşembe: 8 saat, Cuma: hafta tatili, Cumartesi: 7 saat, Pazar: 4

Örnek 2: İş süresi haftalık 45 saat olan bir işyerinde günlük çalışma süreleri aşağıdaki şekilde belirlenebilir: Pazartesi: 11 saat, Salı: 11 saat, Çarşamba: 11 saat, Perşembe: 11 saat, Cuma: 1 saat, Cumartesi: Tatil, Pazar: Hafta Tatili

Çalışma Saati Haftalık 45 Saatin Altında Belirlenmişse İşçi Ücreti Değişir mi?

Haftalık çalışma süresinin 45 saatin altında belirlendiği hallerde, az çalıştıkları gerekçesiyle işçilere asgari ücretin altında ödeme yapılamaz. Ancak çalışma süresi haftalık 30 saat ve daha altında belirlenmişse artık kısmi süreli çalışma söz konusu olacağından işçilerin ücretlerinin tam süreli çalışan işçilere orantılı olarak ödenmesi gerekir.

Örnek 1: Haftada 35 saat çalışan bir işçinin ücreti, kısmi süreli (part time) olmadığından, herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın tam olarak ödenmelidir. Bu işçinin ücreti asgari ücretin altında olamaz.

Çalışma Süresi Haftalık 45 Saatin Altında Belirlenmişse İşçilerin Sigorta Primleri Tam mı Ödenir?

İş süresinin haftalık 45 saatin altında belirlendiği hallerde işçilerin ücretlerinden herhangi bir kesinti yapılamayacağını belirtmiştik. Bu doğrultuda bu işçilerin sigorta prim gün sayıları ve prime esas kazançları da Sosyal Güvenlik Kurumuna tam olarak bildirilir. Ancak çalışma süresi 30 saat ve daha altında belirlenen işçiler kısmi süreli (part time) olacağından sigorta prim günleri ve prime esas kazançları da kısmi süreli olarak bildirilecektir. Kısmi süreli işçilerin sigorta bildirimlerinin nasıl yapılacağı Kısmi Süreli (Part Time) işçilerin Sigorta Bildirimi başlıklı yazımızda açıklanmıştır. 

Çalışma Süresi Haftalık 45 Saatin Altında Olması Gereken İşçiler Kimlerdir?

Mevzuatımızda bazı işçilerin haftalık çalışma sürelerinin 45 saatin altında olması zorunlu tutulmuştur. Çalışma süresinin haftalık 45 saatin altında olması gereken işçiler aşağıda belirtilmiştir:

  • Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi haftada en çok otuz yedi buçuk saattir.
  • Temel eğitimini tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma süreleri haftada otuzbeş saatten fazla olamaz. Ancak, 15 yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre haftada kırk saate kadar arttırılabilir.
  • Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, haftada en fazla on saat olabilir. Okulun kapalı olduğu dönemlerde yukarıdaki süreler uygulanır.
  • Deniz İş Kanununa tabi olarak çalışan gemi adamlarının çalışma süresi haftada 48 saattir.

Günlük Çalışma Süresinin Sınırı Var mıdır?

Genel kural iş süresinin günde 11 saatin üzerinde olamayacağıdır. Ancak aşağıda sayılan işler ve işçiler için belirlenen çalışma süresi sınırı farklıdır:

  • Yeraltı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süreleri günde 7,5 saati aşamaz.
  • Profesyonel ve ağır vasıta ehliyeti ile taşıt kullanan işçilerin çalışma süreleri günde 9 saati geçemez.
  • Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik’te belirtilen işlerde çalışan işçilerin günlük çalışma süreleri yönetmelikte belirtilen saatlerden fazla olamaz
  • Gece döneminde yapılan işlerde çalışan işçilerin çalışma süreleri günde 7,5 saatten fazla olamaz. Ancak, turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti paperwriter.org yürütülen işlerde işçinin yazılı onayının alınması şartıyla yedi buçuk saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir.
  • Gebe, yeni doğum yapmış ve çocuk emziren kadın işçilerin çalışma süreleri günde 7,5 saatten fazla olamaz.
  • Temel eğitimini tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma süreleri günde yedi saatten fazla olamaz. Ancak, 15 yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde sekiz saate kadar arttırılabilir.
  • Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla günde iki saat olabilir. Okulun kapalı olduğu dönemlerde yukarıdaki süreler uygulanır.
Onur Koçak

Konu ile ilgili sorularınızı yorum olarak yazabilirsiniz.

View Comments

  • Merhabalar onur bey ben özel sektörde bir avm de hemşirelik yapmaktayım haftanın 5 günü sabah 10.00 akşam 22.00 olarak çalışmaktayım günde 2 saat molam mevcut fakat herhangi bir acil olayda molada dahi olsam işyerinde tek sağlık personeli olduğum için müdahale yapmakla yükümlüyüm tüm bunlar göz önüne alındığında haftalık çalışmam 50 saat olarak gözükmekte bu yasal mıdır yasal ise bu fazla çalışmam maaşıma veya kıdem tazminatıma ek ücret getirmelimidir

    • Haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. 45 saatin üstü fazla çalışma ücreti olarak ödenmelidir.

  • onur bey merhabalar
    ben özel sektörde günlük 10 saat çalışıyorum.Haftalık cumareteside dahil 60 saat çalışmış oluyorum bu durum da fazla mesai ücreti almam gerekiyor mu

  • Merhaba
    Sabah 09:00 akşam 18:30 paydos ediyoruz.
    Cumartesi günü ise sabah 09:00 akşam ise 17:30 da paydos Ediyoruz.
    Pazar günü çalışmıyoruz.
    Haftalık 45 saat mi çalışıyoruz yardımcı olursanız sevinirim. Sürekli sorun yaşıyoruz işverenle.

    • Doğru bir cevap verebilmek için günlük molalarınızın kaç saat olduğunu bilmek gerekir.

  • Merhaba Onur bey bir fabrikada calısıyorum beden işcisi olarak 8.00/17.00 günlük 9 saat calısıyorum ve haftanın 6 günü öğlen bir saat ve 2 tane 15 er dakika toplam yarım saat cay molası var haftalık 54 saat ediyor normalmidir

    • 08:00 - 17:00 saatleri arasında 1,5 saat ara dinlenmesi kullandığınızda haftalık çalışma süreniz 45 saat yapmaktadır.

  • merhaba yılda bazı aylar iş az olduğu için çalışma az oluyor. Bazı aylarda çalışma fazla.
    Fazla çalıştığımız dönemlerle eksik çalıştığımız günleri tamamlıyoruz.
    Nasıl bir hesaplama yapılması gerekmektedir.

      • Onur bey acil bir durum bizi 10:00 ile 18:00 saatleri arasında haftanın 7 günü çalıştırıyorlar 4D özel güvenlik görevlisiyim üniversitede (, valilik emrine verilip parklarda haftanın 7 günü boyunca 10:00--18:00 çalıştırılıyoruz. Yasal mıdır yasal değilse ne yapmalıyım teşekkürler.

  • Onur Bey Merhaba ,

    Hafta tatili ve Resmi tatillerde mesai ücreti hesaplaması iş kanununa göre 2x mi 2.5x olarak mı hesaplanmalıdır ? Teşekkürler.

    • Ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması için ek bir günlük ücret, hafta tatili çalışması için ek bir buçuk günlük ücret ödenmelidir.

  • onur bey iyi günler Sağlık Bakanlığı 4/d işçilerden sorumluyum. diğer sağlık çalışanları gibi 24/72 çalışma saati yapabilir miyim işçilere. bunun önünde herhangi bir yasal sıkıntı olur mu?

    • 4857 Sayılı İş Kanununa göre çalışan işçileri günde 11 saatten fazla çalıştıramazsınız.

  • 10/02/2020 tarihinde aşçı olarak restoranda işe başlamama rağmen işe girişim 20/02/2020 de yapılıp haftanın 6 günü günde 11-12 saat arasında çalışıyorum. Aynı zamanda Covid ile alınan önlemler dahilinde 21/03/2020 dahil aktif bir şekilde çalışmama rağmen 19 gün bildirim yaparak açıklamada "Genel Hayatı Etkileyen Olaylar" olarak 10 gün eksik gün bildirimi yapılmış. Toplamda 12 gün eksik günüm var.

    1- İşveren tarafından işe girişim eksik bildirilmesinden doğan eksik günlerimin haklarını nasıl alabilirim ?
    2- Fazla çalıştırılmamıza rağmen 2500 TL ücretle yasal çalıştırılma sürelerinden fazla çalıştırılmamıza rağmen fazla mesaimizi alamıyorum. bunun için ne yapabilirim ?

  • Onur bey merhabalar 15/04/2014 - 31/03/2020 tarihleri arasında Kadrolu olarak turizimde bir otelde çalıştım kovid-19 sebebiyle bizi haklarımızı vermek suretiyle işten çıkardılar otelin acılacagı sezon başı mayıs /ekim arası bize 9/5 degilde9/6 calısacaksınız diye evrak imzalattılar tam 6 sene 6 şar ay günlük 1 saat fazla çalıştırdılar mesaide vermediler ayrıca ayda 2 defada sabah mesaiden 3 saat önce kalkıp aksam mesai bitiminden sonra 8/9 gibi evime dönebiliyordum iş mahkemesine versem kazanırmıyım şahitlerim çok var ama onlarda bizi işten çıkarırlar korkusuna ne der bilmiyorum

    • Merhaba, fazla mesai ispatı başlıklı yazımda fazla çalışma ücretinin nasıl ispatlanabileceği incelenmiştir. Öncelikle tanıklık yapabilecek kişilerle görüşmeniz yararınıza olacaktır.

  • Onur bey iyi gunler. Corona virusunden dolayi hafta sonlari sokaga cikma yasagi ilani oldugu icin uc vardiyalik calisma sistemimiz. 08.00-18.00 gunduz ve 22.00-08.00 gece olmak uzere her vardiyada 5 er gün olmak üzere yeniden duzenlendi. Bu vardiyalarda toplam 1 saat cay ve yemek molalarimiz bulunmakta. Haftada 50 saat calismis olmuyormuyuz. Gece calisma suremiz yasal sinirlarin dışına çıkmış olmuyormu. Çoğu işverenler esnek çalışma düzenine gecerken biz daha çok çalısmaya başladık. Isyerimizdeki beyaz yakalarda 08.00-16.00 hafta sonu iki gun tatil seklinde calismaya basladilar. Esnek calisma beyaz yakalara geldi.Tesekkurler.

    • Ara dinlenmelerini düştükten sonra çalışma süreniz haftada 45 saat oluyor. Ancak gece çalışma sürenizin 7,5 saatin üzerinde olması yasaya uygun değil.

      • Tesekkurler onur bey. Gece calismasi ile ilgili nasil bir yol izleyebilirim. Dilekceyle dusurulmesini isteyebilirmiyim.

Recent Posts

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik Değişikliği 01.10.2021

01.10.2021 tarihinde İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelikte değişikliğe gidilmiştir. Ufak Değişiklikler Neler? Acil Durum tanımında…

1 sene ago

İşten Çıkarma Yasağı ve Nakdi Ücret Desteği (Ücretsiz İzin)

16.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7244 Sayılı Kanunla, İş Kanununda ve İşsizlik Sigortası Kanununda önemli değişiklikler…

3 sene ago

Kısa Çalışma Ödeneği – Koronavirüs (Covid-19)

Kısa çalışma; genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin…

3 sene ago

Gece Çalışma Süresi Hakkında Her Şey

İş Kanununa göre en geç saat 20:00’de başlayarak en erken saat 06:00’ya kadar süren döneme…

3 sene ago

Toplu İşten Çıkarma Esasları

Ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri nedenlerle toplu işçi çıkarma ihtiyacı ortaya çıktığında belirli prosedürlere uyulması…

3 sene ago

Sendikal Tazminat ve İşe İade

Anayasamızın 51. maddesi uyarınca, çalışanlar sendika kurma ve sendikalara üye olma hakkına sahiptir. Hiç kimse…

3 sene ago